Το κείμενο αυτό, διορθωμένο και ξανακοιταγμένο, περιλαμβάνεται στο βιβλίο μου "Γλώσσα μετ' εμποδίων" που κυκλοφορεί από τον Οκτώβρη του 2007 από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου. Περισσότερα για το βιβλίο μου αυτό, μπορείτε να διαβάσετε εδώ



Το χρονικό μιας "αμαρτωλής" νύχτας

 

Σε επετειακό αφιέρωμα του περιοδικού Ευθύνη για τα 20 χρόνια της καθιέρωσης του μονοτονικού, ο πάντοτε γλαφυρός Σαρ. Καργάκος ξεκινάει ως εξής την αποτίμηση της μονοτονικής εικοσαετίας:

Πέρασαν κιόλας 20 χρόνια ἀπὸ τὴ ζοφώδη —πνευματικὰ ἐννοῶ— νύχτα τῆς ἁμαρτίας, ὅπου μιὰ νυσταλέα Βουλή, χωρὶς τὴ νόμιμη ἀπαρτία, ἐπέβαλε πραξικοπηματικὰ τὸ μονοτονικό. Ἀπὸ τὴ νύχτα ἐκείνη τῆς 11ης ᾽Ιανουαρίου 1982, ὅπου διὰ τῆς μεθόδου τῆς «προσκολλήσεως» σὲ ἄσχετο νομοσχέδιο, ἐνσωματώθηκε ὑπὸ μορφὴ τροπολογίας (ἢ μήπως ντροπολογίας;) ἡ διάταξη ποὺ καθιέρωσε τὸ μονοτονικό, μιὰ ἀπόλυτη μονοτονία ἐκάλυψε τὸ πνευματικό μας τοπίο, εἰδικὰ τὸ τοπίο τοῦ γραπτοῦ λόγου, ποὺ χωρὶς τὴν περισπωμένη, τὴ βαρεῖα, τὴν ὑπογεγραμμένη, τὴν ἄνω τελεία καὶ κυρίως τὰ πνεύματα μοιάζει μὲ φαλακρὸ βουνό, γιὰ νὰ μοιάζει μὲ τὸ φαλακρὸ μυαλὸ αὐτῶν ποὺ τὸ ἐμπνεύστηκαν, τὸ εἰσηγήθηκαν καὶ τὸ ἀποδέχτηκαν.

 

Γλαφυρός βέβαια ο Σ.Κ. αλλά όχι ιδιαίτερα ακριβής: για παράδειγμα, βαρεία και υπογεγραμμένη είχαν ήδη καταργηθεί από το 1976 (στην πραγματικότητα είχαν ατονήσει πολύ νωρίτερα, όπως μπορεί κανείς να δει αν φυλλομετρήσει βιβλία έγκυρων εκδοτικών οίκων, π.χ. της Εστίας, που έχουν τυπωθεί νωρίτερα από το 1976). Από την άλλη, η άνω τελεία χαίρει άκρας υγείας, διδάσκεται και χρησιμοποιείται ευρύτερα (και από τον υποφαινόμενο). Προφανώς, ο Σ.Κ. δεν είναι οπαδός του μηδέν άγαν, αφού θέλησε να φορτώσει και με περιττές αμαρτίες το «πνευματοκτόνο» μονοτονικό. Μάλιστα, η περί αμαρτίας διατύπωση άρεσε και στον καθ’ ύλην αρμόδιο, τον αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο εννοώ, αφού την υιοθέτησε στην ομιλία του προς την ημερίδα της Ιεράς Συνόδου, όπου μιλάει για «τη νύχτα της αμαρτίας της 11 Ιανουαρίου 1982». (Ολόκληρη η ομιλία του καθ’ ύλην αρμόδιου, από τις σελίδες του γραφείου νεότητας της αρχιεπισκοπής Αθηνών: http://www.neotita.gr/omilia_arch03.htm, με πολυτονικό βέβαια αλλά χωρίς βαρείες. Αν γουστάρετε τα βαριά, στις σελίδες των Πολυτονιατών του polytoniko.org υπάρχει η ίδια ομιλία, με συμπληρωμένες τις βαρείες «που έλειπαν»).

 

Όλες οι αναφορές των πολυτονιατών στη νύχτα εκείνη έχουν την ίδια πηγή. Πρόκειται για μια «ανασκόπηση» των πρακτικών της Βουλής που δημοσιεύτηκε περί το 1994 σε αφιέρωμα του περιοδικού Νέμεσις για το πολυτονικό, το οποίο έχει αναδημοσιευτεί ολόκληρο από το antibaro.gr. Η ανασκόπηση του Νεμεσίτη έχει ως εξής:

Από τα πρακτικά τής Βουλής προκύπτουν σε σχέση με την ψήφιση τού μονοτονικού τα εξής:
-Προς τα μεσάνυχτα τής 11.1 1982 είχε ολοκληρωθεί η συζήτηση για την εγγραφή των μαθητών των Λυκείων, οπότε εντελώς αιφνιδίως εισάγεται προς ψήφιση η επιβολή τού μονοτονικού. Μετά από ερώτηση τού Ευάγγελου Αβέρωφ, ποιο είδος μονοτονικού σκέφτεται να εφαρμόσει η Κυβέρνηση, στην οποία έλαβε αμήχανη απάντηση από τον υπουργό, παρενέβη ο τότε κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος τής αξιωματικής αντιπολίτευσης Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και επεσήμανε, διαμαρτυρόμενος, τα ακόλουθα (σελ. 456 των Πρακτικών τής Βουλής): Το άρθρο περί τού μονοτονικού "προστίθεται σήμερα, την τελευταία ώρα αιφνιδιαστικώς. Αναφέρεται σε ένα μέγα θέμα...". Ζητεί να μετατεθεί η συζήτηση τού άρθρου περί μονοτονικού: "Δεν είναι δυνατόν να έχει η κυβέρνηση την απαίτηση να μάς φέρνει το θέμα αυτό το μέγα, αιφνιδιαστικά, και να απαιτεί να το ψηφίσουμε και μετά την 12ην (νυκτερινή). Η τροπολογία αναφέρεται σε ένα πολύ σοβαρό θέμα". Ανακοινώνει ότι αν η κυβέρνηση επειμείνει, η αξιωματική αντιπολίτευση είναι υποχρεωμένη να αποχωρήσει από την αίθουσα. Στη συνέχεια, δευτερολογεί και επισημαίνει τη σοβαρότητα τού θέματος, ότι κακώς αυτό προτείνεται με τροπολογία, ότι κακώς καλείται η Βουλή να το συζητήσει μετά το μεσονύκτιο, ότι η αντιπολίτευση δεν έχει προλάβει να ενημερωθεί: "Δεν έχουμε κανένα φάκελο. Δεν έχει καμιά σχέση με το συζητούμενο νομοσχέδιο. Είναι σαφές ότι είναι αντισυνταγματική η τροπολογία. Δώστε μας τον χρόνο να προετοιμαστούμε."
Από την πλευρά τού ΚΚΕ, η Μαρία Δαμανάκη παρεμβαίνει δύο φορές (σελ. 457) και ζητεί αναβολή "γιατί το Σώμα έχει κουραστεί". Ο Κ. Μητσοτάκης επανέρχεται λέγοντας: "Εφόσον η κυβέρνηση και το προεδρείο επιμένουν εις αυτόν τον αντιδημοκρατικόν και αντικοινοβουλευτικόν τρόπον συζητήσεως αυτής τής τροπολογίας, υπό τας συνθήκας αυτάς, λυπούμεθα ειλικρινώς, αλλά δεν δυνάμεθα να παρακολουθήσουμε την συζήτηση και είμεθα υποχρεωμένοι να αποχωρήσουμε". Οι βουλευτές τής ΝΔ αποχωρούν. Γύρω στις 2 μετά τα μεσάνυχτα ψηφίστηκε η τροπολογία για το μονοτονικό, από τριάντα παρόντες βουλευτές (κατά την δήλωση τού Παναγιώτη Κανελλόπουλου).

 

Από αυτήν την «ανασκόπηση» πηγάζουν όλες οι μεταγενέστερες πολυτονιάτικες ιερεμιάδες κατά του μονοτονικού. Φαίνεται πειστική, αφού περιέχει ακόμη και παραπομπές σε αριθμούς σελίδων των πρακτικών. Εγώ συνηθίζω να είμαι δύσπιστος (νάφε και μέμνασο απιστείν δεν έλεγαν εκείνοι οι αρχαίοι που τους θυμόμαστε όποτε μας βολεύει;) και σε πολλά δεν μου γέμιζε το μάτι η ανασκόπηση του νεμεσίτη. Τα πρακτικά των συνεδριάσεων του 1982 φυσικά δεν υπάρχουν στο Διαδίκτυο. Πήγα λοιπόν στη Βιβλιοθήκη της Βουλής, αναζήτησα από τον ευγενέστατο υπάλληλο τον τόμο του Δεκεμβρίου 1981 – Ιανουαρίου 1982, βρήκα την επίμαχη συνεδρίαση (Συνεδρίαση Κ’ – 11 Ιανουαρίου 1982) και έβγαλα φωτοτυπίες τις σελίδες αυτές. 

 

Όπως το φοβόμουν, ο νεμεσίτης έχει παρουσιάσει τα πρακτικά της Βουλής όπως τον βολεύει. Με πλήρη παράθεση εκεί που τον συμφέρει, με αποσιώπηση εκεί που δεν τον συμφέρει, με ξεδιάντροπα ψέματα (να τα πω μήπως ‘ανερυθρίαστα’ για να είμαι πιο κομιλφώ;) εκεί που θέλει να δημιουργήσει εντυπώσεις.

 

Ξεκινάμε και μετρήστε ψέματα.

-Προς τα μεσάνυχτα τής 11.1 1982 είχε ολοκληρωθεί η συζήτηση για την εγγραφή των μαθητών των Λυκείων, οπότε εντελώς αιφνιδίως εισάγεται προς ψήφιση η επιβολή τού μονοτονικού. Μετά από ερώτηση τού Ευάγγελου Αβέρωφ, ποιο είδος μονοτονικού σκέφτεται να εφαρμόσει η Κυβέρνηση, στην οποία έλαβε αμήχανη απάντηση από τον υπουργό, παρενέβη ο τότε κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος τής αξιωματικής αντιπολίτευσης Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και επεσήμανε, διαμαρτυρόμενος, τα ακόλουθα (σελ. 456 των Πρακτικών τής Βουλής):

 

Όπως αναλυτικά λέω και αλλού, η τροπολογία του μονοτονικού δεν κατατέθηκε για ψήφιση προς τα μεσάνυχτα, αλλά πολύ νωρίτερα, γύρω στις 8 το βράδυ. Η ερώτηση του Αβέρωφ δεν έγινε προς τα μεσάνυχτα, αλλά αμέσως μετά την κατάθεση της τροπολογίας από τον υπουργό. Ο ανώνυμος νεμεσίτης παρουσιάζει τα δύο γεγονότα, δηλ. την ερώτηση Αβέρωφ και την παρέμβαση Μητσοτάκη περίπου σαν διαδοχικά. Πρόκειται για λαθροχειρία ολκής. Η ερώτηση Αβέρωφ και η απάντηση του υπουργού συνέβησαν γύρω στις 8 το βράδυ, ενώ η παρέμβαση Μητσοτάκη πράγματι έγινε προς τα μεσάνυχτα (από τα συμφραζόμενα συνάγεται ότι έγινε λίγο πριν από τα μεσάνυχτα), μόλις ολοκληρώθηκε η ψήφιση του άρθρου 1. Για να φανεί το μέγεθος της λαθροχειρίας, αρκεί να πω ότι η ερώτηση Αβέρωφ και η απάντηση Βερυβάκη βρίσκονται στη σελίδα 425 των πρακτικών της Βουλής, ενώ η παρέμβαση Μητσοτάκη στη σελ. 456, δηλ. μεσολαβούν τριάντα ολόκληρες σελίδες με πυκνό δίστηλο κείμενο!

 

Να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Θα προσπαθήσω να δώσω μια εκτενέστατη σύνοψη των πρακτικών, και θα αναφέρω αριθμούς σελίδων για να παίρνει ο υπομονετικός αναγνώστης μια ιδέα της ροής του χρόνου. Αντιλαμβάνομαι ότι πολλοί θα βρουν εξόχως βαρετή την αφήγηση –ε, ας τη διαβάσουν διαγωνίως.

 

Η συνεδρίαση της Βουλής άρχισε στις 18.50 όπως προκύπτει από τα πρακτικά, υπό την προεδρία του Ιω. Αλευρά. Ήταν η πρώτη συνεδρίαση του έτους 1982, και γι’ αυτό ο Πρόεδρος ξεκίνησε με ευχές. Στην αρχή η Γραμματέας διάβασε αναφορές προς το Σώμα και υπουργικές αποφάσεις, ενώ όταν τελείωσε αυτή η τυπική δουλειά ο πρόεδρος έκανε σύντομη νεκρολογία ενός βουλευτή που είχε πρόσφατα πεθάνει. Υπολογίζω ότι όλα αυτά τα προκαταρτικά πρέπει να κράτησαν το πολύ μία ώρα, γι’ αυτό και λέω ότι η έναρξη της καθαυτό νομοθετικής εργασίας πρέπει να έγινε λίγο πριν τις 8 μ.μ. (δεν υπάρχει χρονική μνεία στα πρακτικά). Το προς συζήτηση νομοσχέδιο αφορά την κύρωση υπουργικής πράξης για την εγγραφή μαθητών στα Λύκεια. Πίσω από αυτή την αδιαφανή κοινοβουλευτική διατύπωση βρίσκεται ένα καθόλου ασήμαντο θέμα, η κατάργηση των εισαγωγικών εξετάσεων στα Λύκεια.

 

Με την έναρξη της συζήτησης, ο υπουργός Παιδείας καταθέτει την τροπολογία για το μονοτονικό (σελ. 425). Το νομοσχέδιο για τα Λύκεια έχει ένα μόνο άρθρο, οπότε η τροπολογία του μονοτονικού κατατίθεται ως άρθρο 2. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ παίρνει το λόγο και δηλώνει ότι το κόμμα του δεν αντιτίθεται κατ’ αρχήν, αλλά θέλει να εκπονηθεί ειδική μελέτη. Φέρνει σαν παράδειγμα ότι η λέξη «που» έχει πολλές έννοιες. Απαντούν ο υπουργός και ο Γιάννης Κουτσοχέρας. Αμέσως μετά παίρνει το λόγο ο Ιω. Σεργάκης (σελ. 426), της αντιπολίτευσης, και αναφέρεται στο νομοσχέδιο για τα Λύκεια. Ακολουθούν άλλοι ομιλητές. Η συζήτηση είναι αρκετά φορτισμένη, όχι όμως για το μονοτονικό, στο οποίο δεν γίνεται καμιά αναφορά (άλλωστε δεν είναι αυτό το αντικείμενο του άρθρου 1) αλλά για τη γενική εκπαιδευτική πολιτική και ειδικότερα για την κατάργηση ή όχι των εξετάσεων. Υπάρχουν οι συνήθεις διαξιφισμοί για τον χρόνο ομιλίας (π.χ. μεταξύ Ιω. Βαρβιτσιώτη και του προεδρεύοντα Μιχ. Στεφανίδη στη σελ. 429) αλλά και περισσότερο έντονες λεκτικές αντιπαραθέσεις. Μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για τη Βουλή μετά την ιστορική κυβερνητική αλλαγή του 1981, και εκφράσεις όπως «Στις μέρες μας ο νέος Ηρακλής που ήρθε και λευτέρωσε πια τον Προμηθέα Δεσμώτη, τον περήφανο και ηρωικό μα πάντα προδομένο Λαό μας, είναι το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα» (σελ. 435 των πρακτικών) ηχούν διαφορετικά απ' ό,τι θα ακούγονταν σήμερα. Παίρνει το λόγο από τη συμπολίτευση ο Μανώλης Γλέζος που υποστηρίζει ότι αν η «Δεξιά» συμφωνήσει στην κατάργηση των εξετάσεων και ψηφίσει το νομοσχέδιο (όχι περί μονοτονικού, αλλά για τα Λύκεια) αυτό θα αποτελεί αναίρεση του εαυτού της (σελ. 441). Η συζήτηση προχωρεί. Ο προεδρεύων της Βουλής ενημερώνει το σώμα ότι σύμφωνα με προγενέστερη διαδικαστική απόφαση, επί του άρθρου 1 δικαίωμα δευτερολογίας έχουν οι δύο εισηγητές, της πλειοψηφίας και της μειοψηφίας, και ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ –είναι η Μαρία Δαμανάκη και παραιτείται από το δικαίωμά της (σελ. 446). Παρεμβαίνει επί της διαδικασίας ο Κων. Μητσοτάκης. Κάνει τη δευτερολογία του επί της αρχής του νομοσχεδίου ο Στέφανος Τζουμάκας, ακολουθεί δε ο Βασ. Κοντογιαννόπουλος ως εισηγητής της μειοψηφίας. Απαντά ο Υπουργός, παίρνει το λόγο και ο Κων. Μητσοτάκης (σελ. 450). Με την ολοκλήρωση της παρέμβασης του Κ. Μητσοτάκη, η Μ. Δαμανάκη ζητάει «να διακόψουμε κ. Πρόεδρε» (σελ. 451) αλλά ο Προεδρεύων απαντά ότι «Η καινούργια Βουλή, που προήλθε από το Λαό, δεν θα εγκαινιάσει αυτή την τακτική, να φεύγουμε προ των 12. Θα συνεχίζουμε, για να προωθούμε το νομοθετικό έργο της Βουλής». Ο Κ. Μητσοτάκης ζητάει να ψηφισθεί το άρθρο 1 και να γίνει διακοπή διότι η Βουλή έχει κουραστεί (σελ. 451 πάντοτε), κάτι που προκαλεί φωνές διαμαρτυρίας από την πτέρυγα της συμπολίτευσης και την απάντηση ότι το Προεδρείο θα προχωρήσει μέχρι να περατωθεί η συζήτηση του νομοσχεδίου, έστω κι αν χρειαστεί να φτάσει στις 2 ή 3 το πρωί. «Ο Λαός περιμένει να υλοποιήσουμε τις εξαγγελίες μας», καταγράφεται η παρέμβαση του βουλευτή Χαρ. Ατματζίδη. Παίρνει το λόγο ο Βασ. Κοντογιαννόπουλος επί του άρθρου, στη συνέχεια ο Θ. Σοφούλης και ο Δ. Μπουλούκος (σελ. 453), πάντοτε για το άρθρο 1 (κατάργηση εξετάσεων) και κανείς για το μονοτονικό. Ο Γιάννης Κουτσοχέρας στη συνέχεια, που καταγγέλλει την ταξική λειτουργία των εξετάσεων για το Λύκειο, και μετά από την αντιπολίτευση ο Αριστ. Τσιπλάκος και ο Δημ. Βρεττάκος (σελ. 454). Εδώ δημιουργείται και ένα μικροεπεισόδιο, επειδή ο πρόεδρος ζητάει από τον βουλευτή να ανακαλέσει την φράση «ο Υπουργός μας εξηπάτησε», πράγμα που γίνεται τελικά. Η «εξαπάτηση» δεν αφορά καθόλου το μονοτονικό, για το οποίο δεν γίνεται λόγος, αλλά το αν μια γνωμοδότηση του ΚΕΜΕ υπέρ της κατάργησης των εξετάσεων ήταν ή όχι ομόφωνη. Απαντά ο υπουργός και τότε παίρνει το λόγο η Μαρία Δαμανάκη εκ μέρους του ΚΚΕ και επισημαίνει ότι αιτία της καθυστέρησης είναι οι συνάδελφοι που επαναλαμβάνουν τα ίδια πράγματα (σελ. 455) και καλεί τον πρόεδρο να της πει μέχρι πότε θα προχωρήσουν οι εργασίες της Βουλής. Απαντά ο Πρόεδρος ότι η συζήτηση του άρθρου 1 έχει ολοκληρωθεί, ότι απομένει να συζητηθεί το άρθρο 2 για το οποίο έχουν εγγραφεί να μιλήσουν 7 βουλευτές επί πεντάλεπτο ο καθένας, άρα δεν συντρέχει λόγος διακοπής της συνεδρίασης. Τότε είναι που παίρνει το λόγο ο Κων. Μητσοτάκης και δηλώνει ως επιπρόσθετο λόγο διακοπής, πέρα από το ότι «υπάρχει συνήθεια να μη συνεδριάζει η Βουλή μετά τις 12», ότι το δεύτερο άρθρο είναι άσχετο με το περιεχόμενο του νομοσχεδίου.

Εδώ θέλω την προσοχή του αναγνώστη: Ο νεμεσίτης που έκανε τη σύνοψη παραθέτει μεν κάποια λόγια του Κων. Μητσοτάκη, αλλά τα έχει ψαλιδίσει όπως τον συμφέρει. Ο Κ. Μητσοτάκης δεν είπε «προστίθεται σήμερα, την τελευταία ώρα αιφνιδιαστικώς. Αναφέρεται σε ένα μέγα θέμα...» όπως διατείνεται ο κοπτοράπτης της Νέμεσης. Είπε: προστίθεται σήμερα, την τελευταία ώρα, κύριε Υπουργέ, αιφνιδιαστικώς. Αναφέρεται σε ένα μέγα θέμα, το οποίο κατά σύμπτωση δεν μας βρίσκει και αντίθετους». (Η έμφαση δική μου: σελ. 456 των Πρακτικών, αριστερή στήλη, 7η αράδα). Και συνεχίζει ο Κ.Μ., ρίχνοντας και μια γέφυρα προς το ΚΚΕ: «Νομίζουμε όμως ότι είναι σωστό να μην εισαχθεί με αντιδικία μάλιστα όλης της Αντιπολιτεύσεως επί της διακοπής την οποία ζητούμε –να μην εισαχθεί για να ψηφισθεί κατεσπευσμένως». Πιστεύω ότι η διαγραφή της φράσης «το οποίο δεν μας βρίσκει και αντίθετους» αποτελεί λαθροχειρία πρώτου μεγέθους. Αλλά ας συνεχίσω την εξιστόρηση.

Ο Κ. Μητσοτάκης ζητάει να διακοπεί η συνεδρίαση, αλλά ο προεδρεύων Μιχ. Στεφανίδης απαντά ότι «για την καινούργια Βουλή εγκαινιάζεται μια νέα εποχή, όπου δεν θα καθιερωθεί επ’ ουδενί λόγω το σταμάτημα των εργασιών της στις 12 η ώρα. Θα συνεχίζεται και μετά τις 12. Διότι το μέγα νομοθετικό έργο που έχει η Κυβέρνηση να πραγματοποιήσει δεν ημπορεί ποτέ να συζητηθεί και εγκριθεί από τη Βουλή, αν διαιωνίζεται η συζήτηση ενός νομοσχεδίου επί 3-4 συνεδριάσεις». Παρεμβαίνει ο βουλευτής Χαρ. Ατματζίδης που δηλώνει ότι δεν καταλαβαίνει το «αιφνιδιαστικά» του Κ. Μητσοτάκη αφού πρόκειται για ένα θέμα που το περιμένει ολόκληρος ο ελληνικός λαός (πάντα στη σελ. 456). Κηρύσσεται περαιωμένη η συζήτηση επί του άρθρου 1· έχει υποβληθεί αίτηση ονομαστικής ψηφοφορίας, αλλά επειδή οι βουλευτές (της ΝΔ) που την κατέθεσαν δεν είναι παρόντες στον απαιτούμενο αριθμό, η αίτηση απορρίπτεται και το άρθρο 1 ψηφίζεται δια βοής. Ο προεδρεύων ξεκινάει τη συζήτηση επί του άρθρου 2 (δηλ. της τροπολογίας για το μονοτονικό). Παίρνει το λόγο ο Κ. Μητσοτάκης για να κάνει δήλωση και προειδοποιεί ότι «αν η κυβέρνηση επιμείνει να συζητήσει μετά το μεσονύκτιο» το κόμμα της ΝΔ θα αποχωρήσει. Λέει επίσης κάτι που περιέργως ο ψαλιδοχέρης της Νέμεσης ξέχασε να αναφέρει: «η κυβέρνηση έπρεπε να είχε την ευαισθησία να δώσει την άνεση να ακουστούν οι απόψεις επί αυτού του πολύ σοβαρού ζητήματος, το οποίο άλλωστε δεν αποτελεί και θέμα αντιδικίας» (σελ. 456, δεξιά στήλη, προς τα κάτω· η έμφαση δική μου). Ο Υπουργός παίρνει το λόγο για να πει ότι δεν βλέπει λόγο αναβολής, αφού η αντιπολίτευση επανειλημμένα έχει δηλώσει ότι κατ’ αρχήν συμφωνεί με την τροπολογία (σελ. 457, αριστερή στήλη) και τότε ο Κ. Μητσοτάκης παίρνει και πάλι το λόγο και κάνει έκκληση για αναβολή. Τρίτη φορά ο εκπρόσωπος της ΝΔ δηλώνει ότι το κόμμα του δεν διαφωνεί με την ουσία της τροπολογίας: «Σας το ξαναλέω και πάλι, είμαι ιδιαίτερα επίμονος, διότι δεν διαφωνώ επί της ουσίας, θέλω απλώς να προστατεύσω και τη Βουλή και όλους μας από ακρότητες και από πείσματα» (σελ. 457) και τρίτη φορά ο ψαλιδοχέρης της Νέμεσης λογοκρίνει την αχάριστο φωνή.

Και τότε ζητάει το λόγο η Μαρία Δαμανάκη εκ μέρους του ΚΚΕ «για μια διευκρίνιση». Θέλω κι εδώ την προσοχή σας γιατί κι εδώ ο νεμεσίτης έχει κάνει άλλη μια διαστρέβλωση πρώτου μεγέθους. Θα παραθέσω ολόκληρη την παρέμβαση: «Επειδή προηγουμένως μου δώσατε το λόγο, θέλω να διευκρινίσω την προηγούμενη στάση μου, επειδή έτσι ή αλλιώς έχει δημιουργηθεί θέμα. Κατά τα άλλα έχετε δίκιο. Θα ήθελα να διευκρινίσω ότι εμείς δεν κάναμε καμιά πρόταση μετά τις 12 να μη εισάγονται νομοσχέδια. Και απορώ γιατί μας απαντάτε έτσι. Ζητήσαμε να μας ενημερώσετε για την πορεία της συζήτησης και προτείναμε να διακόψουμε με βάση τη δική μας εκτίμηση, την οποία πιστεύω ότι πρέπει να λάβετε υπόψη σας, ότι το Σώμα έχει κουρασθεί. Επιτρέψτε μου όμως να διευκρινίσω ότι η δική μας αυτή δήλωση δεν έχει σχέση με την τροπολογία που εισάγει ο κύριος Υπουργός και σε περίπτωση που εισαχθεί στο Σώμα εμείς θα μείνουμε και θα το συζητήσουμε» (σελ. 457, δεξιά στήλη· έμφαση δική μου). Από όλη αυτή την παρέμβαση, στην οποία η Μ.Δ. ξεκαθαρίζει ότι το ΚΚΕ δεν ζήτησε να γίνει διακοπή για να μη συζητηθεί η τροπολογία, ο νεμεσίτης ψαλιδοχέρης κρατάει μόνο τη φρασούλα «το σώμα έχει κουραστεί» και κάνει γαργάρα τα υπόλοιπα.

Αγορεύει επί της τροπολογίας ο Στέφ. Τζουμάκας, που αναλύει τα οφέλη από την καθιέρωση του μονοτονικού, και με τη λήξη της ομιλίας του παίρνει και πάλι το λόγο ο Κ. Μητσοτάκης και κάνει δήλωση ότι το κόμμα της ΝΔ αποχωρεί, πράγμα που γίνεται. Τα έδρανα των βουλευτών της ΝΔ αδειάζουν. Η Μ. Δαμανάκη στη σύντομη ομιλία της καλεί τον Υπουργό να πάρει τη γνώμη των εκπαιδευτικών φορέων (ΔΟΕ, ΟΛΜΕ κτλ.) και δηλώνει ότι το ΚΚΕ ψηφίζει την τροπολογία (σελ. 458). Παίρνουν στη συνέχεια το λόγο βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, όπως ο Γιάννης Κουτσοχέρας, πρωτεργάτης της υπόθεσης του μονοτονικού, που καταθέτει στα πρακτικά το κείμενο της εισήγησης που είχε κάνει το 1979 όταν το ΠΑΣΟΚ είχε καταθέσει πρόταση νόμου (η εκτενής αυτή εισήγηση πιάνει αρκετές σελίδες στα πρακτικά, αλλά δεν διαβάζεται, απλώς καταχωρίζεται). Παίρνει στη συνέχεια το λόγο ο Υπουργός και άλλοι βουλευτές της συμπολίτευσης και τελικά η τροπολογία γίνεται δεκτή και η συνεδρίαση λύεται στις 1.20 το πρωί της Τρίτης 12 Ιανουαρίου (σελ. 470 –άρα ψεματάκι είναι και το ότι το μονοτονικό ψηφίστηκε στις 2 το πρωί όπως διατείνεται ο πολυτονιάτης της Νέμεσης, αν και μπροστά στα τόσα ψέματα που έχει πει αυτό είναι απλό πταίσμα).

 

Συμπέρασμα: Παρά την επιδέξια κοπτορραπτική της Νέμεσης, η αλήθεια είναι ολότελα διαφορετική. Η Νέα Δημοκρατία δεν ήταν αντίθετη με την καθιέρωση του μονοτονικού, διαφώνησε απλώς επί της διαδικασίας. Δεν μπορώ να πω αν η αποχώρησή της οφείλεται σε γενικότερη παρελκυστική τακτική ή σε παρεξήγηση ή στην αλαζονεία της πλειοψηφίας, όμως είναι σαφές ότι ελάχιστη σχέση είχε με την ουσία του μονοτονικού. Κατά τη γνώμη μου, η ΝΔ δεν ήθελε να παγιωθεί η τακτική του Προεδρείου της Βουλής να παρατείνονται οι συνεδριάσεις μετά τις 12. Από την πλευρά του, το ΚΚΕ και έμεινε και ψήφισε την τροπολογία, όπως αιδημόνως αποσιωπούν οι πολυτονιάται. Η συνοπτική παρουσίαση της Νέμεσης είναι σκέτη λαθροχειρία. Προτιμώ να κλείσω το σημείωμα αυτό, με την εκτίμηση ενός αντιπάλου του μονοτονικού, του Άγγελου Ελεφάντη, που δίνει, αν και με πικρία, αντικειμενική εικόνα της ομοψυχίας που υπήρχε υπέρ του μονοτονικού (να σημειώσω ότι πήρα το σημείωμα αυτό από τις σελίδες του polytoniko.org).

 

Ἡ μονοτονικὴ ἐπανάσταση πάντως πέτυχε χωρὶς ἀντιστάσεις. Ἡ Ν. Δημοκρατία στὴ Βουλὴ δὲν εἶχε ἀντίρρηση ἐπὶ τῆς οὐσίας στὴν ἐφαρμογὴ τοῦ μονοτονικοῦ. Ζήτησε μόνο προσωρινὴ ἀναβολὴ τῆς συζήτησης γιὰ τὴν καλύτερη μελέτη τοῦ θέματος καὶ έπειδὴ τὸ ΠΑΣΟΚ δὲν τῆς ἔκανε τὴ χάρη ἀποχώρησε ἀπὸ τὴ συνεδρίαση. Οἱ ἀριστερὲς σύμφωνες κι αὐτές. Ὅσο γιὰ τὸ ΚΚΕ, διὰ στόματος Δαμανάκη, στὴν προηγούμενη Βουλή, εἶχε δηλώσει ὅτι ὅσοι ἀντιδροῦν στὴν ἐφαρμογὴ τοῦ μονοτονικοῦ εἶναι ἀντιδραστικοὶ καὶ σκοταδιστές. ᾽Απὸ κοντὰ καὶ ἡ Αὐγή. Ὁ Τάσος Βουρνᾶς, τελευταῖα, ἔμοιαζε σὰ νὰ τοῦ ᾿φυγε ἕνα βάρος ἀπὸ πάνω του ἀφοῦ ἀπαλλαχτήκαμε ἀπ᾿ αὐτὲς τὶς «κουτσουλιὲς καὶ τὰ περιττὰ στολίδια» ποὺ μᾶς κληροδότησαν οἱ ᾽Αλεξανδρινοί. Γνωστὸ ἐπίσης ὅτι ὅλες οἱ ἄλλες ἐφημερίδες μὲ ἐξαίρεση τὴ Μεσημβρινή, ἦταν πραγματικὰ οἱ πρωταγωνίστριες τῆς μονοτονικῆς ἐπανάστασης. Συνοδοιπόρησαν ἐπίσης μαχητικὰ πολλὰ ἐκδοτικὰ καὶ περιοδικὰ μικρῆς ἢ μεγάλης κυκλοφορίας, ἐνῶ τὰ ἐκπαιδευτικὰ σωματεῖα ἀπὸ καιρὸ εἶχαν ἀπαιτήσει τὴν ἄμεση κατάργηση τῶν τόνων ποὺ «μαραίνουν τὸ πνεῦμα, δεσμεύουν τὴ σκέψη καὶ ναρκοθετοῦν τὴ μάθηση». ᾽Εθνικὴ ὁμοψυχία πλήρης, ἀκηλίδωτη καὶ ἀρραγής.

 

Παρά τη φανερή πικρία του, ο αρθρογράφος αποτυπώνει θαρρώ σωστά το κλίμα υπέρ του μονοτονικού το 1982. Όσο για τον κοπτοράπτη της Νέμεσης, νομίζω ότι έγινε φανερή η διαστρέβλωση της αλήθειας που επιχείρησε. Τα πολυτονιάτικα παπαγαλάκια που τα αναμεταδίδουν ίσως δεν μεταπεισθούν, αλλά όσοι καλόπιστοι προβληματίζονται καλά θα κάνουν να ρίξουν μια ματιά στην ανασκευή που κάνω στο μακροσκελές, το ομολογώ, αυτό σημείωμα.




Υ.Γ. Δεν έχω απαντήσει σε ένα από τα επιχειρήματα της πολυτονιάτικης καραμέλας: ότι το μονοτονικό ψηφίστηκε μόνο από 30 βουλευτές. Τα πρακτικά δεν επιτρέπουν να συναχθεί συμπέρασμα για τον αριθμό των παρόντων βουλευτών. Ωστόσο, να σημειώσω ότι ο αριθμός 30 αναφέρθηκε από τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, ο οποίος όμως δεν ήταν παρών στην επίμαχη συνεδρίαση, αλλά το άκουσε από κάπου και από τότε το επαναλαμβάνουν άκριτα όλοι οι πολυτονιάται, χωρίς να εξαιρείται και ο κ. Χριστόδουλος. Βέβαια, παίζουν με τη νοημοσύνη μας: είναι γνωστό ότι στη Βουλή όλα τα νομοσχέδια ψηφίζονται από ελάχιστους βουλευτές, όταν είναι δεδομένος ο συσχετισμός των δυνάμεων. Και στην προκειμένη περίπτωση του μονοτονικού, ο συσχετισμός δυνάμεων μέσα στη Βουλή και έξω από τη Βουλή ήταν δεδομένος και συντριπτικός υπέρ του μονοτονικού.

 

 

Επιστροφή στην "Δράκα"
Αρχική σελίδα του Νίκου Σαραντάκου